Thanh tra chống chuyển giá: Truy thu hàng ngàn tỷ đồng từ các doanh nghiệp FDI

Kết thúc thanh tra 29 vụ việc sau 3 năm triển khai thí điểm công tác thanh tra chống chuyển giá, Tổng cục Thuế (Bộ Tài chính) đã ra quyết định giảm lỗ bình quân 300 tỷ đồng/vụ và truy thu 20 tỷ đồng tiền thuế/vụ.
 
Theo nhận định của ông Nguyễn Quang Tiến - Vụ trưởng, Phó Trưởng Ban Cải cách và hiện đại hóa (Tổng cục Thuế), trong những năm gần đây, ngành Thuế xác định thanh tra chuyển giá là một trong những công tác trọng tâm.

 

Kengneam là một trong những đơn vị điển hình về chuyển giá bị phát hiện


Những thành quả bước đầu
 
Chỉ tính trong 3 năm kể từ khi Tổng cục Thuế thành lập Tổ quản lý giá chuyển nhượng (năm 2012) đã phát hiện nhiều vụ việc chuyển giá, với giá trị điều chỉnh rất lớn. Theo nhận định của Tổng cục Thuế, Đồng Nai là địa phương đi đầu trong công tác chống chuyển giá. Điển hình như trường hợp Cty Dệt may Hualon tại Nhơn Trạch, Đồng Nai sau thanh tra đã điều chỉnh giảm lỗ gần 1.200 tỷ đồng, truy thu 78 tỷ đồng vào ngân sách. "Kết quả này được xem là thành tích lớn nhất ở khu vực Đông Nam Á và đã được cộng đồng quốc tế đánh giá cao. Ngay cả phía cơ quan Thuế Nhật Bản cũng muốn Việt Nam chia sẻ kinh nghiệm đấu tranh chống chuyển giá tại Cty Hualon"- ông Tiến khẳng định.
 
Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế Nguyễn Đại Trí cho rằng, để làm rõ các vi phạm chuyển giá là không dễ. Trong 9 tháng đầu năm 2015, ngành Thuế đã kiểm tra và phát hiện 1.600 DN có dấu hiệu chuyển giá nhưng để kết luận các DN này có chuyển giá hay không thì cần phải rất thận trọng.
 
Mới đây, Bộ GTVT cũng đã có văn bản gửi Bộ Tài chính về nghi vấn có dấu hiệu chuyển giá trong hoạt động kinh tế của DN kinh doanh ô tô nhập khẩu. Từ những nghi vấn này, Bộ Tài chính và Tổng cục Thuế đã vào cuộc và chỉ đạo thanh, kiểm tra các doanh nghiệp tại TP HCM. Kết quả kiểm tra tình hình thực tế tại Cty CP ô tô Âu Châu, Cục Thuế TP HCM đã xử lý truy thu và phạt số tiền 6,588 tỷ đồng. Tuy nhiên, lỗi vi phạm của DN là giá bán của các xe bán ra có giá trị thấp hơn giá giao dịch thông thường và cơ quan thuế chưa thể khẳng định DN này có dấu hiệu chuyển giá hay không.
 
Đặc biệt, hành vi chuyển giá không chỉ tập trung ở các DN FDI mà lan sang cả các DN trong nước để giảm nghĩa vụ nộp thuế TNDN. Hiện nay, Việt Nam có 63 tỉnh, thành trong đó có các khu vực thuộc vùng sâu, vùng xa... thuộc diện được ưu đãi về thuế Thu nhập DN. Do đó, các DN đóng trụ sở ở vùng đặc biệt khó khăn, song lại hoạt động kinh doanh trên phạm vi cả nước có thể sẽ lợi dụng chính sách này để chuyển giá. Đó là chưa kể đến việc để công tác chống chuyển giá có hiệu quả hay không phụ thuộc vào quyết tâm xử lý của cơ quan chức năng thông qua việc xây dựng thể chế, nhân lực...
 
Xây dựng hành lang pháp lý mới
 
Để công tác chống chuyển giá hiệu quả, cuối tháng 10 vừa qua, Tổng cục Thuế chính thức thành lập Phòng Thanh tra giá chuyển nhượng. Phát biểu tại lễ ra mắt Phòng thanh tra giá chuyển nhượng, ông Bùi Văn Nam, Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế cho biết, hiện có khoảng 13.000 DN FDI trong đó có tới 4.098 có giao dịch liên kết có giá chuyển nhượng. Do đó, kết quả thanh tra chống chuyển giá đã đạt được trong 3 năm qua là đáng khích lệ và đáng mừng. Ông Bùi Văn Nam cũng cho biết, công tác giá chuyển nhượng đòi hỏi phải thu thập dữ liệu và mở rộng hợp tác quốc tế. Đây là điểm khó nhất trong công tác quản lý thuế trên thế giới. Trên thực tế, có những vụ thanh tra giá chuyển nhượng phải kéo dài tới 3 năm mới kết thúc.
 
Hiện có khoảng 13.000 DN FDI trong đó có tới 4.098 có giao dịch liên kết có giá chuyển nhượng.
 
Vì vậy, với việc thành lập Phòng Thanh tra giá chuyển nhượng, Tổng cục Thuế kỳ vọng sẽ tạo nên bước chuyển biến mới trong công tác ngăn chặn các hành vi gian lận thuế qua định giá chuyển nhượng... Đồng thời, lực lượng thanh tra giá chuyển nhượng được thành lập tại 4 Cục thuế địa phương có nhiều rủi ro liên quan đến giá chuyển nhượng như: Hà Nội, TP HCM, Bình Dương và Đồng Nai.
 
Vấn đề đặt ra hiện nay là cơ quan Thuế cần khẩn trương xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu đáp ứng được yêu cầu khai thác, phân tích rủi ro và làm căn cứ để xác định giá thị trường đối với giao dịch liên kết. Bởi theo các Cục thuế địa phương, việc nhận dạng chuyển giá không khó, nhưng quá trình xử lý gặp rất nhiều khó khăn vì chưa có dữ liệu, nên cán bộ Thuế vẫn phải làm thủ công để so sánh, đối chiếu.
 
Đồng thời, cơ quan Thuế có cơ chế khuyến khích các DN có giao dịch liên kết áp dụng Thỏa thuận giá trước (APA) để tránh thanh tra về chuyển giá. Hiện nay, Việt Nam cũng đã ban hành hướng dẫn về APA và đã có một số DN xin áp dụng. Tuy nhiên APA cũng là một quá trình phức tạp và mất nhiều thời gian nên chỉ phù hợp với các DN có quy mô lớn và có mô hình kinh doanh ổn định. Mặt khác, Bộ Tài chính, Tổng cục Thuế cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế pháp lý trong quản lý chuyển giá. Bởi hiện chỉ có văn bản duy nhất có đề cập chuyển giá, đó là Thông tư 66/2010/TT-BTC của Bộ Tài chính. Về cơ bản, Thông tư 66 đã phù hợp với thông lệ quốc tế như: Quy định trách nhiệm tự kê khai của DN về giao dịch với các bên có quan hệ liên kết thuộc phạm vi phải điều chỉnh giá bán để tính thuế theo giá thị trường.
Được biết, ngành tài chính đang xây dựng Luật về chuyển giá để tạo hành lang pháp lý mới an toàn hơn, thực thi công bằng hơn. DĐDN sẽ tiếp tục thông tin về vấn đề này.

Báo Diễn đàn Doanh nghiệp
Đăng ký nhận bản tin
(Miễn phí)

Chuyên ngành về kế toán, thuế và cập nhật các thay đổi chính sách.

Tư vấn thuế qua Email
(Miễn phí)

Xin vui lòng gửi câu hỏi và kèm theo hồ sơ để được tư vấn về Email: support@dfl.vn hoặc Hotlline: 024 62 911 885 .

Liên hệ với chúng tôi
CÔNG TY TNHH KIỂM TOÁN DFL VIỆT NAM
Địa chỉ: Tầng 16, Tòa Licogi 13 Tower, Khuất Duy Tiến, Quận Thanh Xuân, TP Hà Nội, Việt Nam.
Tel: (024) 62 911 885
E-mail: support@dfl.vn